O szachach

Dlaczego warto uczyć się gry w szachy.

Nauka gry w szachy sprzyja wszechstronnemu rozwojowi dziecka.

Nauka gry w szachy sprzyja wszechstronnemu rozwojowi dziecka – kształci pamięć, umiejętność abstrakcyjnego i logicznego myślenia, rozwija wyobraźnię przestrzenną. Dlatego też wpływa na rozwój intelektu, zwiększa aktywność umysłową, rozbudza twórcze zdolności.

Szachy wbrew pozorom i obiegowym opiniom zawierają wiele elementów wychowawczych. Uczą odwagi i odpowiedzialności za własne decyzje. Młody adept „królewskiej gry” staje się bardziej cierpliwy, wytrwały i w pełni panuje nad sobą. Szachy uczą go pokory gdyż wie, że nie wszystkie jego decyzje są słuszne (w myśl powiedzenia, że nie ma na świecie szachisty który wygrałby wszystkie swoje partie).

Szacunek i zasada „fair play”

Dzięki temu obiektywizmowi wzrasta szacunek do przeciwnika i samego siebie a sam potrafi stosować w życiu zasadę „fair play”. Wykształcone w ten sposób cechy umysłu i charakteru objawiają się nie tylko przy szachownicy.

Efekty widać już we wczesnej edukacji dziecka

Objawia się to umiejętnością koncentracji nad zagadnieniem, łatwością zapamiętania szczegółów czy szybkością w dotarciu do prawidłowego rozwiązania problemu. Widzimy więc, że szachy to nie tylko wyrafinowana rozrywka intelektualna, ale także ogromna inwestycja w umysły naszych dzieci.

Czego szachy uczą, co kształtują i rozwijają

(lista stworzona przez czytelników strony Susan Polgar)

  • krytyczne myślenie
  • logiczne myślenie
  • umiejętności zasadnego działania
  • komunikację
  • umiejętność podejmowania decyzji
  • umiejętność rozwiązywania problemów
  • intelekt
  • zmysł obserwacji
  • umiejętności poznawcze
  • pamięć

 

  • uczą szacunku do siebie
  • dają pewność siebie
  • uczą odpowiedzialności
  • rozwijają wyobraźnię
  • rozwijają umiejętność analizy napotkanych problemów
  • kreatywność
  • koncentrację
  • uczą dyscypliny
  • uczą determinacji
  • uczą systematyczności, pilności
  • uczą cierpliwości
  • uczą zaangażowania
  • dodają odwagi
  • uczą planowania

 

  • uczą prawidłowego oceniania sytuacji
  • uczą uczciwego współzawodnictwa
  • wyrabiają umiejętność osiągania wyznaczonych celów
  • rozwijają umiejętność nauki na własnych błędach
  • uczą strategicznego myślenia
  • uczą radzić sobie z niepowodzeniami
  • rozwijają zdolności matematyczne
  • rozwijają umiejętność czytania ze zrozumieniem

Poprawa logicznego myślenia o ponad 17 proc

Pod koniec lat 80. XX wieku dr Robert Ferguson, psycholog dziecięcy, zaczął badać zależność między grą w szachy a wynikami osiąganymi w szkołach. Podczas badań w jednej z podstawówek w Bradford w Pensylwanii podzielił dzieci na trzy grupy: uczących się gry w szachy, rozwiązujących zagadnienia przy użyciu komputera oraz uczestniczących w grach fantasy. Każda z grup miała tyle samo zajęć, dzieci spotykały się raz w tygodniu przez prawie osiem miesięcy. U tych, które brały udział w zajęciach szachowych, umiejętność logicznego myślenia poprawiła się o ponad 17 proc. U uczestników pozostałych zajęć umiejętności te poprawiły się o niecałe 5 proc.

Żaden z szachistów nie znalazł się w kategorii niskich ocen

W Polsce podobne wyniki uzyskał Andrzej Modzelan, nauczyciel szachów w jednej z gorzowskich podstawówek. W 2002 r. na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego obronił pracę magisterską na temat wpływu szachów na osiągnięcia w szkole. W czasie badań podzielił uczniów na trzy grupy: z dobrymi, średnimi i słabymi wynikami w szkole. Żaden z szachistów nie znalazł się w kategorii niskich ocen. – Szachy uczą nie tylko logicznego myślenia, ale także podejmowania decyzji i planowania czasu – uważa Modzelan.

Dzieci rozwijają swój potencjał intelektualny

Ilość przeprowadzonych badań nad szachami w obecnym czasie jest już dość spora. Można odwoływać się do wyników prof. Romano czy prof. Blanco. Nie zmienia to jednak faktu, że generalną konkluzją wszystkich przeprowadzonych badań jest to, że dzieci rozwijają swój potencjał intelektualny, dzięki rozwinięciu umiejętności poznawczych. Dlaczego akurat szachy o wiele bardziej wpływają na zdolności dzieci od innych gier planszowych i aktywności intelektualnych? Szachy jako gra planszowa ma bogaty wachlarz zadań, które stawia dziecku podczas rozgrywanej partii:

  • Skupienie – dzieci są uczone korzyści jakie daje koncentracja i uważna obserwacja. Jeżeli dziecko nie przykłada uwagi do tego co dzieje się na szachownicy, może łatwo ponieść karę w postaci straty figury oraz przegrania partii.
  • Rozważanie możliwości – dzieci są uczone, żeby nie wykonywać od razu pierwszego posunięcia, które im przychodzi do głowy. Dzieci uczą się wybierać 2-3 posunięcia w danej pozycji, następnie rozważają wady i zalety danego posunięcia i dopiero wykonują posunięcie bierką.
  • Przewidywanie do przodu – rozważanie i ocenianie swoich możliwości to jedno, ale drugą ważną sprawą jest przewidywanie jak zareaguje przeciwnik na moje zagranie. Dziecko myśli za siebie i za przeciwnika. Zadaje sobie pytania typu: „Jeżeli zagram, figurą tam, co się może stać? Jak przeciwnik może odpowiedzieć na ten ruch?”.
  • Wizualizacja – dzieci przestawiają w głowie sekwencje posunięć aby zobaczyć jak zmieni się sytuacja na szachownicy czy osiągną dany cel. Do tego procesu używają wyobraźni. Zaawansowani szachiści nie potrzebują szachownicy i bierek do gry w szachy.
  • Ocena sytuacji – dzieci uczą się oceny przeprowadzonych przez siebie działań na szachownicy. Bardzo szybko uczą się, że decyzje są lepsze w momencie kiedy są wspierane przez logikę a nie przez impuls i przeczucie.
  • Abstrakcyjne myślenie – dzieci są uczone dokonywania analizy i syntezy danej pozycji na szachownicy. Uczą się również stosowania podobnych rozwiązań w podobnych sytuacjach.
  • Planowanie – dzieci uczą się wyznaczać cele i układać plany jego osiągnięcia. Są również uczone zmieniania planu gry w zależności od zmiany sytuacji.

Ilość wyzwań jakie są stawiane szachiście podczas partii szachowej jest ogromna. Wysiłek intelektualny dokonywany podczas gry, porównywany jest z wysiłkiem mięśni nóg biegacza podczas treningu czy zawodów.

Oświadczenie pisemne Parlamentu Europejskiego w sprawie wprowadzenia szachów do szkół

„szachy są gra dostępną dla dzieci z każdej grupy społecznej, mogą przyczyniać się do osiągnięcia spójności społecznej i realizacji celów politycznych takich jak integracja społeczna, zwalczanie dyskryminacji, zmniejszenie wskaźnika przestępczości czy nawet walka z różnymi rodzajami uzależnień (…)”

Joanna Kluzik-Rostkowska – Minister Edukacji

“Gra w gry planszowe, w tym szachy, to nie tylko doskonały sposób na spędzenie czasu, ale tez nauka. Wyrabiają koncentracje, wytrwałość, cierpliwość, rozwijają pamieć, intuicje i zmysły twórcze. Przede wszystkim wzmacniają kompetencje matematyczne”

Napisz do nas

Jeśli masz jakiekolwiek pytania lub sugestie, uzupełnij formularz poniżej

Zadzwoń

(32) 6 121 497, 6 110 621

lub

501 663 091

Siedziba

32-540 Trzebinia ul. Kościuszki 74

Przyjdź w godzinach

Pn - Pt 8:00 - 17:00

Napisz Email